Writings of Satur P. Apoyon

 

 

Anudia

                                 

Anudia—

 

pamatia

king tinagoan

sa akong dughan,

(ayaw  katingala

nga ikaw day akong tug-anan

kay di ko buot  nga sila

ug ang kalibotan masayod niini).

 

 

Anudia—

 

nakaplagan ko na

            ang mutya sa akong damgo

            ug nasuta ko gayod nga

            hingpit nga maanyag—

            hulad sa usa ka Diyosa:

            (ang iyang mga mata malulot

            diin  gisulat ang kadalisay

            sa iyang kalag – ug  sa

            pamarog niyang nindot pagkalalik

            igo nang pasalig nga ako magmalipayon

            kon siyay maako).

 

            Apan, pasayloa ako, Anudia

            nga ikaw kini:

            ang mutya nga nasalom ko

            sa kalawran sa gugma—

            (ug karon: ania ako andam

            pagdawat sa imong isilot!)

 

 

                             

Duha  ka Bathala

                       

 

Ning atong kalibotan

Nga inaptan sa usa ka Langit,

Dunay duruha ka mga Bathala:

Bathalang Langitnon,

Bathalang Kalibotanon.

 

Ang imong Bathala,

Daghan di motan-aw

Bisan sila nakakita;

Nagpakabungol bisan  nakadungog

Sa mga Pulong sa Isang gisangyaw.

 

Ang ikaduhang Bathala,

Daghang gapiyong sa mga mata

Bisan sulad ang gidulngan;

Giulipon ang kaugalingon

Sa mga pangandoy’ng lawasnong:

Kahangol sa bahandi,

Panlupig sa mga gagmay,

Pagyatak sa mga mahuyang---

Mga dagko ray nagpakabulahan.

 

Alaot, o, alaot nga mga tawo….!

Ila ang kalimot karon;

Ugma ang ulahing pagkaamgo

Nga may tinuod nga Bathala

Kanila maningil ug manudya!

 

                  

Mga Buntag sa Abaling

                              

gimingaw ako sa mga buntag

sa among balangay sa Abaling;

usab gimingaw  ako sa mga huni

sa kalanggaman nga magmaya

inig-abot sa kabuntagon

nga magasapot sa masanagong Adlaw.

 

gimingaw ako sa mga buntag nangagi

nga misubang sa among balangay kanhi,

kay mao kadtoy anib nga malipayon

sa akong kabatan-on uban kang rita,

ang kabata ko nga natingban

sa tim-os nga paghigugma!

 

 

ang mga buntag kanhi nga nanglabay

gihatagan ug bulok ni rita

sa iyang dugamisnong pahiyom

ug sa iyang luming laylay—

nga naghubit sa pagbating salingtuod

sa gugmang banikanhon!

 

apan dili ko na kadto hipalgan

nga mga buntaga bisan kanus-a

sanglit hagbay nang misalop

didto sa kasadpan sa kalimot

sa dihang mitaliwan ang pinangga kong  rita

ngadto sa sabakan sa dakbayan!…

 

                                  

 Paaboton Ko Ikaw

                           

Hangtod sa tumoy sa imong Damgo

Paaboton ko ikaw

            Sa tibuok nga pagbalaan

            Sa mga saad ta;

Bisan pa nga ang mga bituon sa langit

            Mangatagak tanan sa akong dughan

            Ug ang mga kabulakan usab maako na

            Ug akoa ra gayod—

            Akoy mabihag dili bisan kanus-a

            Tungod kay gimahal ko ikaw

             Sa tibuok kong kinabuhi—

Busa paaboton ko ikaw hangtod kanus-a

             Sa imong pagbalik, Pinangga!

               

Ug kon ugaling mapakyas man

            Ang atong panumpa

             Sa gahom ni Pagbudhi:

Hinumdomi nga mahalon ko ikaw

             sa kanunay,

Handomon sa tanang mga gutling—

            O! paaboton ko ikaw, Rita!

 

Salimuang

 

 

Sa balaknong tanaman sa kinabuhi,

Nakita ko ikaw,

O, Bulak nga matahom,

Nahanggap ko ang kahumot

Sa alimyon sa imong gihay

Nga mibuklad sa kabuntagon.

 

Sa busay sa sulolbarong damgo

Nakita  ko ikawng naligo,

Naglaylay sa gugmahanong  saloma;

Buot  ko untang maghubog pagsud-ong

Sa malamaton mong katahom,

Apan… ay, nawala ka lang dayon!

 

Sa panahon sa tingpamulak

Mibuklad ka sa katahom,

Nakig-indig sa mga bulak….

Buot ko untang kutloon ang imong gihay

Ug pagahagkan sa makadaghan,

Apan naulaw, nahadlok ako.

 

Ug  nagpabilin ka sa pungango –

Sa ting-init,

Sa tingpamulak…

Apan kutob  lang gihapon ko sa pagsud-ong:

Wa ko ikasumbong

Ang  pagbating natan-og ning dughan!

                              

Rosenda

 

Kausa ug mao lang kadto nga higayon

Ikaw  mikunsad kanako usa ka ting-init kanhi

Apan ngano bang wa dayon ako makasabot

Nga ikaw diay naghalad na unta sa gugma mo

Sa duyanan sa talagsaong yugto sa panaghibalag ta?

 

Sa dihang mitigsapong na ako sa kalinghod

Diha pa ako makaamgo sa dakoang kahinugon

Sa napasagdang  kopa sa paghigugma

Nga diha na unta sa ngilit sa pagpahimulos

Sahi sa atong pagpangaligo sa baybayon sa Punta Cruz.

 

Dili lang makausa kondili makadaghan gayod

Gisulayan ko ang pagbanhaw sa maong kahigayonan

Pinaagi sa pagbugtaw sa imong mga tunob

Apan bisan giunsa ko na lang ikaw  pagsuhid

Namino gayod ako sa napadparan mong lapyahan.

 

Rosenda, ikaw ang rosas nga nalarag;

Ikaw usab ang bituon nga naawop ug balak nga nahanaw

Sa usa ka panahon nga dili ug dili na gayod mobalik

Bisan pag  hulaton ko ang tanang mga banagbanag

Sa nanghiblin kong mga Adlaw sa maas kong  kinabuhi.

 

Maulaw unta ako moangkon, Rosenda

Nga niining gabii sa akong paghandom kanimo

Nagdanguyngoy ako sa tumang kamingaw ug kawili

Sa nayabong dugamis nga gidulot na unta

Usa niana ka anib sa halandomon natong kagahapon.

 

 

                    

Dagway sa Kamingaw

(Alang kang OVJ)

 

Malaksot ang dagway sa kamingaw

Kon ang maong pagbati

Anha mogitib sa kasingkasing

Sa binuhat nga nahilayo

Sa mutya sa iyang kinabuhi.

 

Gimingaw ako sa imong pagbiya

Nagsubo ako karon kay imong gitalikdan.

Hangtod kanus-a kita maghibalag pag-usab

King nagum-os kong dughan

Dili gayod bation sa kalipay

Kay ikaw da gayod ang makabanhaw

Sa patay kong mga himaya!

 

 

 Kuwarta

 

Tapos na ang bugtiay sa kanhiay

Ugpas na ang  kapanahonan ni Datu Puti

Mao upod ang abhong mga adlaw ni Limahong

Mibanos na ang kuwartahay hinarian sa  Euro

Ug uban pang  binag-ong sikapat  sahi  sa  Lapad

Haskan gyong lisora kon walay sulod ang bolsa

Bisan hiyos Monay higante sa mga mata.

 

Halos tanang lihok sa tawo gipasikad nas atik

Kuwarta diri, kuwarta didto—hangtod  minteryo

Sa walay nahot  sapi gayoy gibugtaw

Sa tanang  gutlo  maadlaw  o magabii

Sa mga buta  kuwarta gimanggad  bisan di makita

Apan ang mga adunahan di gyod lud-on og kuwarta

Mora silag sako nga di mabusog  sa kahangtoran.

 

 

Sa buot madato nga linaktod sa yawa makigbakas

Gamiton kusog, kabangis, trampas ug panikas

Alang kanila way bili  katungod o kinabuhi sa uban

Makab-ot lang tumong  sa kahakog : Gahom ug Bulawan!

 

Apan dili baya daotan ang kuwarta

Ang naghingaping gugma  sa salapi

Maoy pagpaulipon nga dili maayo

Kay molanag sa dugokan,  molaglag sa kalag.

 

Usa sa mga pagtulun-an sa Balaang Kasulatan

Ang bahad mahitungod sa pagtumpi og bahandi

Ilabi na gayod pagtukod  mga mansiyon  sa yuta

Sanglit huyang sila  batok sa hamok 

Sa anay, bukbok, taya ug ilaga  sa  tanang takna.

 

Atua sa Langit ang tinuod nga Alampoanan

Dili ang bathala sa binultong bulawan sa Diwalwal

Kay Siya mao ang Sinugdanan ug Kahangtoran

Atua usab didto ang mga gambalay nga dumalayon

Ug gingharian sa kinabuhing balaanon.